Kasteel van Helmond - www.brabantinformatie.info - Foto's - Informatie Brabantse plaatsen en bezienswaardigheden.

Ga naar de inhoud

Kasteel van Helmond

Brabant Zuidoost

Helmond heeft in het centrum een vierkante middeleeuwse waterburcht. Men begon tussen 1325 en 1350 met de bouw van de burcht die er nu staat. Deze waterburcht diende ter vervanging van een ouder kasteel dat bekend staat als 't Oude Huy’s dat 300 meter ten zuid-westen van het nieuwe kasteel lag in een veenmoeras in het dal van de rivier de AA. In 1981 heeft men er opgravingen gedaan en vond men fundamenten van een stenen donjon en diverse voorwerpen. Het Oude Huy’s was het eerste kasteel van Helmond. De bouw startte ongeveer rond 1170-75. Maria van Brabant, dochter van Hendrik 1 van Brabant (in 1218 weduwe van Keizer Otto IV van het Heilige Roomse Rijk en later weduwe van graaf Willem I van Holland) was de bekendste bewoonster van dit kasteel.

Het huidige kasteel was in eerste instantie eigendom van de familie van Berlaer die waarschijnlijk ook met de bouw zijn begonnen. De vierkante omtrek, de grote, ronde en uitspringende torens op iedere hoeken en de gracht waren vanaf het begin gepland en maakte samen vanaf +/- 1400 met de stadswallen deel uit van de vestingwerken van Helmond. Het riviertje de AA kwam uit in de slotgracht. De familie van Berlaer wilde met dit gebouw haar macht tonen en zorgde voor een sterk en strategisch punt voor de verdediging van de noordoostgrens van het hertogdom Brabant. Tevens vormde het stenen kasteel een hele verbetering in het woongenot van de Berlaers. De vorm van het kasteel was de heersende kasteelarchitectuur van die tijd.

Na het overlijden van Jan II Berthout van Berlaer trouwt zijn opvolgster Catharina met de Limburgse Edelman Jan van Cortenbach. Vanaf 1433 werd de familie Van Cortenbach in feite de heren van Helmond. In deze tijd (1475-1648) had Oostelijk Noord Brabant veel te leiden onder oorlogsgeweld.

Enkele feiten:

  • In 1587 nam Filips Ernst van Hohenlohe-Neuenstein veldheer in dienst van de Staten Generaal de stad Helmond in en stak de stad in brand. Helmond ging toen grotendeels in vlammen op.

  • In 1549 heeft er een felle brand in het kasteel gewoed, waarbij vooral de westvleugel en de daken van het gebouw schade hebben opgelopen. Een volledige verwoesting heeft zeker niet plaatsgevonden.

  • In 1602 verschijnt Maurits medio juli voor de stad en belegert het kasteel. Kasteel en stad zijn nu in Staatse handen, de vrouwe van Helmond, begrijpt dat de Spanjaarden zullen komen om het kasteel terug te veroveren. Om dit te verhinderen neemt zij 3 maal contact met Maurits en weet gedaan te krijgen dat het kasteel tot neutraal gebied wordt verklaard. Op 6 september 1602 ontruimt de stadhouder het kasteel.

  • In 1683 ging het kasteel over in handen van de familie Arberg.

  • In 1781 veranderde het kasteel van eigenaar. Het werd gekocht door de muntmeester Carel Frederick Wesselman. Deze kocht samen met het kasteel ook de landerijen om het kasteel. De familie Wesselman was zeer betrokken bij de ontwikkeling van de industrie in Helmond. Ze zorgde mede ervoor dat de Zuid-Willemsvaart langs het kasteel werd geleid (rond 1826) en stelde eigen grond ter beschikking voor de ontwikkeling van fabrieken. Daardoor kwam de burcht tussen fabrieken in te liggen. In Nederland is dit zeer uniek. Nu is het nog steeds zo dat aan de achterzijde van het kasteel de fabriek van Vlisco ligt. De andere fabrieken zijn in de loop der jaren afgebroken.

  • In 1921 werd het kasteel, door de laatste Vrouwe, overgemaakt aan de gemeente van Helmond op voorwaarde dat het kasteel voor gemeentelijke doeleinden gebruikt zou worden.

  • Vanaf 1923 werd het kasteel als stadhuis ( raadhuis ) in gebruik genomen. Het was gerestaureerd door J.W. Hanrath en daarbij grondig verbouwd: een nieuwe entree, een groot trappenhuis, gangen en grote vensters. Met als gevolg een veel kleinere binnenplaats. De ruimte werd te klein in de jaren 70 van de vorige eeuw. Een nieuw gemeentehuis werd in gebruik genomen en in het kasteel werd het Gemeentemuseum Helmond gevestigd. Van de gemeentefuncties bleef de Raadszaal, de Trouwzaal, en het archief. In het kasteel is gelegenheid om er te trouwen en men kan deze ook Tevens bestaat er de gelegenheid om in te trouwen waar vaak gebruik van wordt gemaakt. Enkele ruimten in het 'echte' kasteel van Helmond kun je huren, bijvoorbeeld voor een bijeenkomst of een receptie.

  • In 2001 verhuist de Raadszaal naar een nieuwe locatie in het nabijgelegen Boscotondo.

Terug Naar..., <br />het Kasteel van Helmond<br />Omroep Helmond

Het kasteel wat men nu heeft is gebouwd als vierkante waterburcht en bestaat uit 3 vleugels om een rechthoekige binnenplaats. Op de 4 hoeken vindt je zware uitspringende ronde torens met 17 e eeuwse spitsen, zonder centrale woontoren of donjon. Aan de noordzijde heb je de ingangsvleugel met twee vierkante hoektorens bedekt met vier- en achtkant ingesnoerde spitsen en ertussen een gebouw met een trapgevel boven de poort. Deze noordvleugel is in de 16 e eeuw gebouwd. Qua grondplan lijkt het sterk op vergelijkbare burchten zoals Het Muiderslot (Muiden), Kasteel Radboud (Medemblik) of Kasteel Ammersoyen. Zo’n vierkant kasteel was beter te verdedigen dan de oudere ronde kastelen. Het grondplan van het kasteel meet ongeveer 35x35m, de middenlijn van de hoektorens is ongeveer 8 meter.

Op dit moment heeft het kasteel een slotgracht om het gebouw. Maar vroeger was het voorzien van een dubbele ring van grachten. Bij het kasteel waren ook enkele voorgebouwen, deze hebben op twee kleine torentjes na moeten wijken voor de bouw van de Traverse. Van het oorspronkelijke interieur is ook bijna niets meer over. Het gebouw werd in de loop van de eeuwen constant aangepast aan het huidige gebruik. In het gebouw zijn nog met kruisribgewelven overkluisde kelders, enkele gepleisterde schouwen, balkzolderingen met gesneden sleutelstukken, enkele kamers met stucwerk uit 1790, een schoorsteenboezem met de wapens Van Arberg en Cortenbach, portretten van de familie Cortenbach en Wesselman en een kamer met Engels stucwerk uit het begin van de 19e eeuw te zien. Deze zijn te zien in het Gemeente Museum wat in het kasteel zit of in de zalen die het kasteel heeft.

Het Gemeente Museum wat in het kasteel is gevestigd heeft een tentoonstelling over het gebouw, haar bewoners en de geschiedenis van Helmond. Verder heb je er een permanente tentoonstelling  Mens en Werk  met een collectie kunst uit binnen- en buitenland met als thema de werkende mens. Aan de basis hiervan ligt het industriële verleden van Helmond. Indringende beelden over werkloosheid, sociale strijd, vermaak van de arbeider, werkomstandigheden, politieke spotprenten en stadsbeelden blijven je bij.



Verder kan men in het kasteel trouwen en eventueel gedeelten afhuren voor recepties, bijeenkomsten e.d. Rond Sinterklaas heeft Sinterklaas het kasteel als huisvesting en kunnen kinderen hem bezoeken in het Kasteel van Sinterklaas.


Het Kasteel - Gemeentemuseum is vanwege werkzaamheden gesloten tot najaar 2016. De tentoonstelling in de Boscotondohal ( F.J. van Thielpark 7 ) is wel normaal geopend.

In het Kasteelpark worden regelmatig evenementen gehouden zoals in de zomermaanden de Kasteeltuinconcerten. Daarbij treed elke week een andere band op in de sfeervolle Helmondse kasteeltuin. De muziekstijlen variëren van salsa, reggae, ska en classic rock tot nederpop. De Kasteeltuinconcerten zijn gratis toegankelijk. In de zomervakantie van 2016 kan men hier weer terecht.


___________________________________________________________________________________________________________________________________________

Copyright - Disclaimer:  Gerard Meuffels - Henk Dijkman - All rights reserved
Contact via E-mail


Alle foto's zijn eigendom van Gerard Meuffels - Henk Dijkman 
All pictures are property from Gerard Meuffels - Henk Dijkman


Informatie verkregen via Wikipedia - Insight Guide - Capitool Reisgidsen - lokale folders en diverse internetpagina's


Informatie redaktie-fotografen Gerard Meuffels - Henk Dijkman    

Terug naar de inhoud